Çare kooperatif

Telgraf’ın fıstık dosyasını aralaması büyük yankı buldu. Üreticilerin ardından komisyonculuk yapan esnaf da artışın sebebinin kendileri olmadığını ve sürekli töhmet altında bırakıldıklarını dile getirdiler.

Çare kooperatif
Cihat Öztürk
7 Ağustos 2018 / 08:58

Antepfıstığı fiyatlarının tavan yapmasında suçlu gibi gösterilen komisyoncular, artışın meslekle alakası olmayan stokçular ve düşük rekolteden kaynaklandığını savundular. ‘Kooperatifleşme şart” diyen komisyoncular, stokçuların tefeci gibi çalışmasına son verilmesini istediler.

Telgraf’ın fıstık dosyasını aralaması büyük yankı buldu. Üreticilerin ardından komisyonculuk yapan esnaf da artışın sebebinin kendileri olmadığını ve sürekli töhmet altında bırakıldıklarını dile getirdiler. Komisyoncular bu yüzden fıstık piyasasının belirleyen sadece fıstığa ait bir borsa olması taraftarı. Kooperatifleşmenin şart olduğunu belirten komisyoncular, en çok aracı, ambarcı ve stokçulardan şikayetçi. “Fiyatları konusunda neden denge yok? Fiyatları belirleyen kim? Stokçu diye tabir edilen kişiler kim?” sorularına açık yüreklilikle cevap veren Antepfıstığı komisyoncuları, “Parası olan fıstık stokçuluğuna soyunuyor. Doktor da var, avukat da işadamı da. Parası olan üreticiden ucuza fıstığı alıyor ve birkaç ay stokladıktan sonra çok uçuk fiyatlara satıyor. Biz komisyoncuların bu konuda hiçbir suçu yok. Bu duruma biran önce Devlet el atmalı” görüşlerini bildirdiler.

STOKÇULAR TEFECİ GİBİ ÇALIŞIYOR

Fıstık fiyatları konusunda yıllara göre dalgalanmanın yaşanmasını ürünün azlığı ve çokluğuna bağlayan Fıstık Komisyoncusu Tahir Güngören, “2 sene önce kuraklık olduğunu ürün hasadının az olmasından dolayı piyasanın alt üst olduğunu dile getirdi. Arzın talebi karşılamadığı için fıstık fiyatları yükseldiğini vurgulayan Güngören, bu yükselmenin esas sebebi de aradaki stokçu diye tabir edilen kişiler. Tefeci bunlar. Ürün az oldu mu elindeki ürünü satmıyor bu sefer de fiyatlar tavan yapıyor” dedi.

Bu yıl 240 bin tondan fazla fıstık olacağını belirten Güngören, “Bu sene bir de tüm zamanların en çok ürün hasadı yapılacak. Bütün bölgelerde var. Adı Antep Fıstığı ama Urfa daha çok üretim yapıyor. Adıyaman ve Maraş’ta üretimi var. Batı’dan Silifke, Mut, Manisa. Fıstığın fiyatı tüm bu saydığım nedenlerden ötürü çok düşer diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

AMBARCILAR BU İŞTEN ANLAMAYAN PARASI OLAN KİŞİLER

Fıstık ticaretiyle uğraşan insanlar iyi para kazandığını söyleyen Güngören, “Sıfırdan başlayıp 3 - 5 yılda milyonlarca servet edinen insanlar var. Fıstık sektörü nadiren batıranlar olsa da bu sektör Türkiye’nin en fazla kar bırakan işlerinden biri. Kazanç derken üretici hasat zamanı ucuza satıyor. Bunu depolayan kişi arada parayı kazanıyor. Fıstığın bir de ambarcıları var. Bu ambarcılarda kimler? Elinde parası olan, doktor, avukat gibi çeşitli meslekten olan kişiler. Parasına göre 3 5 ton veya daha fazla fıstık alıp ambara koyuyor, günü geldiğinde fiyatlar yükseldiğinde piyasaya sürüyor. Bu kişiler tamamen bu işten anlamayan kimseler. Bu durum en çok fıstıkta var, özellikle bu mevsimde bu kişiler GATEM’i mesken tutar. Fıstığı ucuza alıp depolarlar “ dedi.

FISTIĞIN HALA BORSASI YOK

Fıstığın hala bir borsası olmadığına dikkat çeken Güngören, borsadan kastının fıstığın kendisine ait bir borsasısın olmadığını söyledi. Güngören, “Fıstığın borsası günlük fiyatı belirler. O fiyatın üzerinde kimse o gün ürün alamaz. Bu adil bir ortam sağlar. Ticaret Borsası bu durumda etkili olabilir. Çünkü şuanda açıkladığı rakamlarla etkisi olmuyor fıstık üzerinde. Fıstık çok gelince hemen fiyatlar düşmemeli. Alan alsın hesabı çok gelince fiyat düşmemeli az gelince fiyat yükselmemeli. Bu şekilde olursa bir istikrar sağlanabilir” şeklinde konuştu.

DEVLETİN EL ATMASI ŞART

Fıstık fiyatlarındaki yıllara göre dalgalanmanın başlıca sebebini ambarcıların çoğalmasına bağlayan Komisyoncu Fikret Polat ise, “Fiyatlar yükseldiği zaman kooperatif başkanları toplantı yapıyor? Fiyatlar düştüğü zaman neden yapmıyorlar? Komisyoncular bu işten çok para kazanmıyor. Aracılar kazanıyor. Üretici satmak zorunda kalıyor. 11 TL’den alıyor komisyoncu çok çok 12 13 TL’ye satıyor. Ama hasat az olduğunda aracının eline geçince fiyatlar uçuyor” diye konuştu.

KOOPERATİFLER AKTİF ÇALIŞMALI

Bu sorunun bir çözümü kooperatifleşmede diyen Polat, “Tabi buna devletin de el atması gerekiyor. Örneğin Güneydoğu Birlik vardı. Şuanda işlevsiz bu kurum. Güneydoğubirlik’te geçmişte çıkan bazı iddialar bu kurumun kapanmasına yol açtı. Komisyoncudan 35 TL’ye alınan fıstıklar orada 40 TL diye kaydedilmiş. Güneydoğu Birliğe ve Kooperatiflere kamu memur atanmalı, çünkü bu işe bu sektörden insanlar girince iş ahbap-çavuş ilişkisine dönüyor.”

VERGİ LEVHASI OLMAYAN KİŞİLER PİYASADA ÇOK

Bir de bu sektörde ayaküstü vergi levhası olmayan kişilerin olduğunu vurgulayan Polat, “Benim vergi levham var, vergi veriyorum, fatura kesiyorum, ama burada faturasız ayaküstü çalışanlar çok. Bu da neye sebebiyet veriyor piyasanın dengesizliğine. Bu ayaküstü çalışan insanların kazancı benim iki katım. Faturasız iş yapıyorlar, piyasasının dengesini alt üst ediyorlar bu şekilde. Devlet buna el atmadığı sürece bu düzen böyle devam eder. Fiyatlar konusunda komisyoncuların bir suçu yok. Bu aracılar temizlenirse bu sorunda kökten çözülür. Şuanda iç fıstığın fiyatı 85-90 TL, ama gidin 105’e de iç fıstık var. Ticaret Borsası’nın fiyatı piyasada etkili değil. Serbest Piyasa anlayışı sonuna kadar bu sektörde kullanılıyor.

YARIN: FISTIK KOMİSYONCULARIYLA YAPILAN GÖRÜŞMELERE DEVAM..

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz