Karaborsa isyanı

Baklava ve bir çok ürünün temel maddesi olan iç fıstık fiyatının 200 TL’ye dayanması bu ürünün kullanan esnafı isyan ettirdi.

Karaborsa isyanı
Hasan Akpınar
14 Mayıs 2018 / 08:22

Gaziantep Ticaret Odası’nın ilgili meslek komitesi acil olarak toplanıp konuyu değerlendirirken Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) ise konuyu Çarşamba günü Tarım Bakanlığı’na götürme kararı aldı. Her iki kurumda bu artışa stokçuların neden olduğunu ve fıstık piyasasında denetim boşluğu olduğunu vurguladı. 

Gaziantep Ticaret Odası 2 No’lu Unlu Mamuller-Baklava-Un-Bulgur-Bakliyat İmalatı Meslek Grubu genişletilmiş komite toplantısı Antep fıstığı fiyatlarında yaşanan astronomik artışlar masaya yatırıldı. Toplantıda fıstık fiyatlarındaki artışın arz-talep dengesi ile ya da fıstık hasadındaki var yılı/yok yılı argümanlarıyla da izah edilemeyeceği vurgulandı. Artışta, sektörde belirleyici ve denetleyici mekanizmaların oluşmaması ve bu boşluktan faydalanan kişi ve işletmelerin piyasada yer almasının baş rol aldığı belirtildi.

Fiyat artışından sadece stokçular ve karaborsacıların kazandığı, fiyat artışının sektör temsilcilerine bir katma değer olarak yansımadığı, fıstık üreticisi, fıstığı son ürün olarak satan kuruyemişçi, baklavacı ve fıstık kullanan diğer tatlıcılar ve nihayetinde son tüketicinin bu artışın bedelini ödediğine dikkat çekildi. Komiteden yapılan açıklamada “Sektörde yaşanan kontrolsüz fiyat politikalarının önüne geçilmesi için gerekirse ithalat izni gündeme getirilmelidir. Rasyonel fiyatlama yapılabilmesi için borsa ve ilgili tüm kurumların daha fazla inisiyatif almaları gerekmektedir. Haksız rekabet, kayıt dışı faaliyetler ve karaborsacılığa yönelik faaliyet içerisinde olanların tespit edilip yaptırım uygulanması konusunun takipçisi olacağız” denildi.

Gaziantep Ticaret Odası 2 No’lu Unlu Mamuller-Baklava-Un-Bulgur-Bakliyat İmalatı Meslek Grubu’ndan yapılan açıklamada şu hususlara dikkat çekildi.

GELENEKSEL ÜRÜNLERİN GELECEĞİ TEHDİT ALDINDA 

Fahiş oranlara çıkan fıstık fiyatlarının ülkemizdeki satın alma gücü dikkate alındığında sürdürülebilir olmaktan çıktığına ve bunun fıstık ile üretilen başta baklava olmak üzere pek çok geleneksel ürünün geleceğini tehdit ettiğine dikkat çekildi.

Antep fıstığı fiyatlarındaki artışın piyasa gerçekliğinden uzak olduğuna işaret edildi. Bu astronomik artışın arz-talep dengesi ile ya da fıstık hasadındaki var yılı/yok yılı argümanlarıyla da izah edilemeyeceğine dikkat çekildi.

DENETİM MEKANİZMASI YOK

Önlenemeyen bu astronomik artışın temel nedenleri arasında sektörde belirleyici ve denetleyici mekanizmaların oluşmaması ve bu boşluktan faydalanan kişi ve işletmelerin piyasada yer almasının baş rol aldığı belirtildi.

SADECE STOKÇULAR VE KARABORSACILAR KAZANIYOR 

Yaşanan fiyat artışından sadece stokçular ve karaborsacıların kazandığı, fiyat artışının sektör temsilcilerine bir katma değer olarak yansımadığı, fıstık üreticisi, fıstığı son ürün olarak satan kuruyemişçi, baklavacı ve fıstık kullanan diğer tatlıcılar ve nihayetinde son tüketicinin bu artışın bedelini ödediğine dikkat çekildi. 

İLGİLİLERİN MÜDAHALESİ ŞART

Lisanslı depolamanın olmadığı, standart ve kurumsal piyasanın yerleşik olmadığı fıstık sektöründe piyasa koşullarıyla uyuşmayan fiyatlama politikaları tamamen ‘kayıt dışının’ verdiği cesaretten kaynaklandığı tespiti yapıldı. Tüm tarafların bu konuda inisiyatif alarak müdahale etmesi şart olduğu çağrısı yapıldı.

BAKLAVAYA ZAM YOK

Baklava sektörü fıstıktaki bu astronomik artışa rağmen bu dönemde zam yapmayı düşünmediklerini, Baklava sektörü şehrin marka değerini ve tüketicinin faydasını düşünerek zamdan kaçınırken, diğer yanda fıstıktaki astronomik artışa karşı önlemler için kamuoyundan bu konuda destek beklediklerini deklare ediyorlar.

KARABORSACILAR TESPİT EDİLSİN

Sektörde yaşanan kontrolsüz fiyat politikalarının önüne geçilmesi için gerekirse ithalat izni gündeme getirilmelidir. Rasyonel fiyatlama yapılabilmesi için borsa ve ilgili tüm kurumların daha fazla inisiyatif almaları gerekmektedir. Haksız rekabet, kayıt dışı faaliyetler ve karaborsacılığa yönelik faaliyet içerisinde olanların tespit edilip yaptırım uygulanması konusunun takipçisi olacağız.

BAKLAVACILAR İÇİN RAMAZAN AY’I ÇOK ZOR GEÇECEK

Konuyla ilgili Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği de (BAKTAD) bir açıklama yaptı.

BAKTAD’dan yapılan açıklama şöyle;

“Bizler uzun zamandan beri sektörümüzde yaşadığımız fahiş artan fıstık fiyatlarındaki mağduriyetimizden dolayı, halkımıza böyle bir açıklama yapma durumunda kaldık.

Malum olduğu üzeri bugün kaliteli bir fıstıklı baklavanın kilosu 70TL – 100tl arasındadır. Bu fiyat aralığının sebebi sizlere izah etmek istiyoruz.

2017 yılı başında 60TL arasında seyreden fıstık fiyatları şu an itibariyle kdv dahil 210TL olmuştur. Normalde olması gereken fiyat ise en fazla 70TL - 75TL civarıdır..

ARTIŞIN SEBEBİ STOKÇULAR

Fiyatlardaki bu fahiş artışın sebebi, karaborsacı stokçulardır. Üreticiden 60TL’ye topladığı fıstığı depolayarak, piyasaya azar azar çıkartarak, kademeli olarak yükselterek satmaya başladığı fıstığı , Ramazan Ay’ı yaklaşmasıyla beraber 210TL’ye satmaktadırlar.

Burada ne dalından toplayan üretici ne de dükkanlarında fıstık satan küçük ölçekli esnafımız para kazanmıştır..Aradaki bu %300 karı ceplerine indiren stokçulardır. Kazanmıştır diyemiyoruz, zira kazanmak emek ve çaba ister. Bu karaborsacılar maddi güçleriyle ve Allahtan korkmadıkları için devletimize, sektörümüze ve siz değerli halkımıza bu zumlu reva görmektedirler.

Fahiş oranlara çıkan fıstık fiyatlarının ülkemizdeki satın alma gücü dikkate alındığında sürdürülebilir olmaktan çıktığına ve bunun fıstık ile üretilen başta milli tatlımız baklava olmak üzere pek çok geleneksel ürünün geleceğine zarar verdiğine şahit olmaktayız.

Bu astronomik fiyat artışı; arz – talep dengesiyle ya da fıstık hasadındaki var yılı / yok yılı argümanlarıyla izah edilmemelidir. Sektörde denetleyici ve belirleyici mekanizmaların oluşmamasından dolayı, bu boşluktan faydalanan karaborsa stokçuların piyasada başrol almasına neden olmaktadır.

Yine altını çizerek söylemek gerekirse; bu fahiş fiyat artışından sadece karaborsacı stokçular fayda sağlamaktadır. Bu durumda en çok zarar gören; fıstık üreticisi, fıstığı son ürün olarak satan kuruyemişçi, baklavacılar ve de fıstık kullanan diğer sektör mensuplarıdır; ve dolayısıyla tüketicilerde bu artışın bedelini ödediği açıktır.

Bu astronomik artış, Lisanslı depolamanın olmaması, standart ve kurumsal piyasanın yerleşik olmadığı fıstık sektöründe piyasada koşullarıyla uyuşmayan fiyatlama politikaları tamamen kayıt dışının vermiş olduğu cesaretten kaynaklanmıştır.

Baklava sektörü, fıstıktaki bir fahiş artışa rağmen bu dönemde zam yapmayı düşünmüyor, baklava sektörü Ramazanda tüketicinin faydasını düşünerek zamdan kaçınırken, diğer yandan fıstıktaki astronomik artışa karşı önlemler için devletimizden, ilgili yetkililerden ve kamuoyundan bu konuda destek beklemektedir.

İTHALATIN ÖNÜ AÇILMALI

Sektörümüzde yaşanan kontrolsüz fiyat politikalarının önüne geçilmesi için ithalat gümrük vergilerinin düşürülmesi ve ithalatın önünün açılması gerekmektedir. Rasyonel fiyatlama yapılabilmesi için borsa ve ilgili tüm kurumların daha fazla insiyatif almaları gerekmektedir. Haksız rekabet, kayıt dışı faaliyetler, ve karaborsacılığa yönelik faaliyet içerisinde olanların tespit edilip yaptırım uygulanması konusunda devletimizden yardım beklemekteyiz.

Et fiyatlarındaki artış yüzünden canlı hayvan ithal edip et fiyatları düşürüldü, ceviz ve bademde de gümrük vergileri düşürülüp kolaylık sağlandı. Bu kolaylıkların Antep fıstığı içinde uygulanmasını talep ediyoruz. Ramazan ay’ına girerken fıstığın yurt dışından ithal edilmesini istiyoruz. Eğer ithalatın önü açılırsa bizler fıstığın kilosunu 70 liraya kadar alabiliriz, sektörümüz rahat bir nefes alır.

2017 yılının başından bu aya kadar yani 17 aylık süreçte karaborsacı stokçularının eline geçen haksız kazanç 4 Milyar 250 milyon Türk Lirası civarındadır.Bu para tamamen baklava sektörünün cebinden çıkmıştır. Bunun zararını baklava sektörü çektiği gibi dolayısıyla tüketicilerde çekmiştir. Bunun önüne geçilmezse Milli Tatlımız olan Baklava üretiminde ciddi düşüşler yaşanacağı gibi istihdam olarak da kayıplar yaşayacağız.. Şu andan itibaren yetkililerin (ilgili bakanlıklar ) yapması gereken , fıstık fiyatlarını 190 TL yapan bu stokçulara dur denmesini, gereğinin hemen yapılmasını arz ediyoruz..

KONU TARIM BAKANINA GÖTÜRÜLECEK

Sektörümüz geldiğimiz noktada, günlük 1100 ton baklava üretmektedir. 50.000 imalatçı çalışanı, satıcılarıyla bu 100.000 i geçmektedir.. İhracatımız 2017 yılında 20 Milyon TL civarındadır. ( TUİK verilerine göre ) Tabi ülkemize gelen turistlerin paketlerle baklava götürdüğünü düşünürsek bu rakam daha fazladır.

Bu durumu daha detaylı izah etmek için Çarşamba günü saat 17:00’de Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanımız Sayın Ahmet Eşref Fakıbaba’yı makamında ziyaret edeceğiz.”

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz