Dyt. Nalan AYDOĞAN

Dyt. Nalan AYDOĞAN

Bitki Çayları

Türkiye’nin çay üretimi ve tüketimi alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında olmasıyla çay günlük hayatta vazgeçilemeyen içecek türlerinin başında gelmektedir. Çay, sudan sonra tüm dünya genelinde en çok tüketilen içecektir.

 

Son yıllarda bireylerin genel sağlık durumlarının korunması, hastalıkların önlenmesi ve tedavi edilmesi amacıyla doğal ürünlerin ve tıbbi bitkilerin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bitkilerin kolay erişilebilir ve ucuz olması, aynı zamanda “doğadan gelenin zararlı olmayacağı” düşüncesi bitkilerin çeşitli hastalıklarda bilinçli ya da bilinçsiz kullanımını arttırmaktadır. Bitkisel ürünlerin sağlığa yararlı etkilerinin çoğunun içeriklerindeki antioksidan etkili fenolik yapıdaki bileşiklerden ileri geldiği belirtilmektedir.

 

Polifenollerin antialerjik, antiaterojenik, antiinflamatuar, antimikrobiyal, antibakteriyel, antiviral, antimutajenik, antikarsinojenik, antiülser, antioksidan ve antitrombotik etki gibi pek çok etki gösterdiği ileri sürülmektedir.Birçok çalışmada da myokardiyal infarktüs, iskemik kalp hastalığı gibi birçok hastalığın nedeni olan trombozis oluşum riskinin de bitkisel kaynaklı fenolikler tarafından azaltılabileceği iddia edilmiştir.



Nane Çayı: Sindirim sisteminin daha etkili çalışmasına yardımcı olarak gaz, şişkinlik gibi olumsuz etkileri hafifletir. Daha kolay tuvalete çıkmayı sağlar, hazımsızlık ve mide bulantısına iyi gelir. Ayrıca vitamin ve mineral yönünden zengindir ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

 

 

Tarçın çayı: Manganez, demir, kalsiyum ve lif açısından zengindir. Glisemik indeksi (GI) düşürmeye yardımcı olur. Yapılan çalışmalarda tarçının Tip 2 diyabeti olan kişilerde diyabetle ilişkili risk faktörlerinin (glukoz ve kandaki lipid düzeyleri) azaldığı görülmüştür. Artrit ağrılarının azalmasına yardımcı olmaktadır.Bilişsel işlev ve bellek üzerinde olumlu etkiler sağlamaktadır.

 

 

Yeşil çay: yeşil çayla ilgili yapılan birçok çalışma sonuçları arterosklerozu önlediği, HDL’yi(iyi kolesterol) yükseltirken total kolesterolü düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Yeşil çayda bulunan polifenoller tümör gelişimini önleyerek kansere karşı koruyucu etki göstermektedir,aynı zamanda diüretiktir(idrar söktürücü) .İçerisinde azda olsa kafein içeren yeşil çay fazla tüketildiğinde uykusuzluk problemlerine neden olabilir.

 

Ihlamur çayı:Organizmanın savunma gücünü arttırarak ateşli soğuk algınlıklarını kısa sürede giderilmesinde etkilidir. Uykusuzluğa iyi gelir. Spazm gidericidir. Kan dolaşımını düzenleyerek migren ağrılarını hafifletmektedir.

 

Papatya çayı: Uyku bozukluklarının tedavisinde ve soğuk algınlığına karşı kullanılmaktadır. Romatizmal rahatsızlıklara iyi gelip, stresi azaltır, mide kasılmalarını engeller, adet dönemi kasılmalarını hafifletir

 

Isırgan otu çayı: Yaprakları asit formik yönünden zengin. Dokunduğumuz zaman canımızı yakan sıvı, aslında ısırgan otunun değerli özsuyudur.Ayrıca demir ve magnezyum içeriyor. Yoğun C vitamini içermesinin yanı sıra, ısırgan otunda A ve B vitaminleri de var. Kalsiyum ve pek çok mineral ile tuzlar da bulunuyor.Isırganotu, karaciğer ve safra kesesi hastalıklarında, , solunum sistemi hastalıklarında, mide kramplarında ve ülserlerinde, bağırsak ülserlerinde ve akciğer hastalıklarında öncelikle önerilir. Değerli etken maddeleri (Potasyum tuzları, organik asitler-formik asit, histamin, asetilkolin ve Vitamin C) alabilmek için, çay hazırlanırken, yapraklar yalnızca haşlanmalıdır,kaynatılmamalıdır.

 

 

Rezene çayı: Mide ve bağırsak hareketlerini arttırır. Uçucu yağı düz kaslarda meydana gelen spazmları giderici olarak kullanılır. Bronş mukozası üzerindeki salgıları arttırmada ve iltihap gidermede etkilidir. Gaz söktürücü ve süt artırıcıdır. Göz damarlarını kuvvetlendirir. Çocuklarda iştah açıcıdır.

 

Zahter(dağ kekiği) Çayı:  sindirimi kolaylaştırması, sinirleri ve vücudu kuvvetlendirir, uykusuzluğa iyi gelir ve hafızayı güçlendirir, bağırsak hastalıklarını iyileştirir, böbrek hastalıklarına karşı korur, uyarıcıdır, idrar söktürür, öksürüğe iyi gelir. Kesinlikle çok demlememeli ve kaynatmamalısınız, içerken rengi çok açık olmalı. Bir çay kaşığı zahter bir fincan sıcak suya bırakılır iki üç dakika bekletilip içilir.

 

Zencefil çayı: Mide rahatsızlığı ve bulantılarını geçirir. Karın ağrısı, sabah bulantısı ve hatta araç tutması sorunu yaşıyorsanız ılık bir bardak zencefil çayı için. Anti-inflamatuar olarak görev yapan zencefil, Romatoid artrit (eklem romatizması) ve diğer eklem iltihaplarının ağrılarına, Alzheimer hastalığına iyi gelmektedir.. Doğal bir ağrı kesici özelliğe sahip olan zencefil, ağrılı kasların ve eklemlerin içindeki şişliği en aza indirir aynı zamanda astım , adet sancıları ve strese iyi gelmektedir. Çalışmalara göre, zencefil yumurtalık kanseri hücrelerini yok etmektedir.

 

 

Melisa çayı: Ciltte oluşan yaraların iyileşme sürecini hızlandırır. Mantar, egzama ve sedef gibi cilt hastalıklarına karşı iyi gelir. Bu tür hastalıklarda tıbbi tedaviye destek amacı ile kullanılabilir. Stresi azaltan etkisi vardır . Uyku problemlerine karşı iyi gelir.Gaz problemini giderir. Sindirim sisteminin daha aktif çalışmasını sağlayarak, sindirim problemlerine karşı iyi gelmektedir.

Bitkisel Çayların Hazırlanması ve Kullanımı

 

Bir bardak su için 2-3 çay kaşığı kurutulmuş bitki atmanız yeterli olacaktır. Suyu kaynattıktan sonra ocaktan alın ve bitkiyi attıktan sonra 5-10 dakika kadar demlenmesini bekleyin. Daha sonra süzerek içebilirsiniz. Bir kaç damla limon veya organik balla tatlandırabilirsiniz

 

 

Kullanırken nelere dikkat edelim?

 

 


Bitkilerin bilinçsiz kullanımı nedeni ile faydası yerine zararları ile karşı karşıya kalınabilir. Bitki çayının çeşidi ne olursa olsun dozuna ve hazırlama şekline dikkat etmek gerekir . Otların kullanımını her önümüze gelene, aktara veya eczaneye sorarak değil bu işin uzmanlarına sorarak tüketelim.

 

Yarar derken zarar vermeyelim.Bağırsakları yumuşatmak için kullanılan bitki çaylarının genellikle idrar söktürücü etkisi olduğu için fazla su kaybına yol açabilirler aynı zamanda uzun süre kullanılan bu otlar bağırsak tembelliğine yol açacağından mutlaka işin uzmanından destek alalım. Bitki çaylarının günde 2-3 bardaktan fazla içilmesi tavsiye edilmez. Düzenli olarak bitki çayı içiyorsanız gün içinde normal su alımını attırmanız gerekebilir. Eğer tansiyon, kalp, şeker veya başka bir kronik hastalığınız var ve düzenli olarak ilaç kullanıyorsanız bitki çaylarının kullandığınız ilaçlarla olası etkileşimleri hakkında doktorunuzdan bilgi almalısınız.

 

Haftaya görüşmek üzere sağlıkla kalın…



Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz