Tolga GÖZÜM

Tolga GÖZÜM

Doğa tutkusu eziyete dönüşmesin!

Son yıllarda ülkemizde doğa sporları faaliyetleri ciddi bir artış gösteriyor.

İş yaşamının stresinden uzak doğayla baş başa bir hafta sonu bile insana ömür katıyor. Ancak doğa sporu yaparken dikkat edilecek hususlar var.

Öncelikle ne kadar tecrübeli olup olmadığımıza ve faaliyetin ne boyutta olduğuna bakıp her türlü hazırlığımızı en ince detayına kadar hesaplamamız gerekir.

Bir doğa sporu kazası en tecrübesiz bireyden en profesyonel sporcuya kadar herkesin başına gelebilir.

Planlamanın ilk aşamasında, faaliyet boyunca ihtiyacımız olacak bilgileri toplamamız önemlidir. En başta gideceğimiz bölgenin coğrafi durumu kontrol edilmeli.

Kayalık mı, patika mı, yüksek irtifa mı gibi bilgiler edinmek ve daha sonra hava durumu hakkında araştırma yapmak gerekir. Faaliyetimizin süresini de belirledikten sonra malzeme hazırlığına başlamalıyız.

Elbette bu konu gidilecek faaliyetin süresine ve içeriğine göre değişkenlik gösterecektir ama bazı temel malzemeler vardır ki onları her tür faaliyetin ortak malzemesi olarak nitelendirebiliriz. Bunlar yanınızda olmazsa olmaz malzeme/ekipmanlardandır.

Bunlara birkaç örnek verecek olursak, su, düdük, yiyecek, ilk yardım malzemesi, lamba – ışık kaynağı, yedek kıyafet gibi şeyler her tür doğa sporcusunun yanında bulundurması gereken malzemeler olacaktır.
Bir faaliyetin ön planlamasındaki en önemli noktalardan biri de o faaliyet hakkında birilerini bilgilendirmektir. Yani nereye gideceğimiz, faaliyet içeriğimizin ne olduğunu ve ne kadar süre sonra geri döneceğimiz gibi bilgileri yakınlarımızla paylaşmamız gerekmektedir. Ancak bu şekilde başımıza bir şey gelmesi durumunda, yardım talep edemeyecek durumda bile olsak bir arama ekibi için gerekli başlangıç noktasını belirtmiş oluruz.

BAŞLANGIÇ NOKTASI

Başlangıç Noktası kayıp kişinin en son bilindiği/görüldüğü noktadır. Bir arama operasyonunda bir başlangıç noktası yani aramaya nereden başlayacağınızın belli olması son derece önemlidir. Örneğin kişinin aracını ya da ona ait olduğunu düşündüğünüz bir malzeme bulursunuz ve bu sizin için kayıp kişinin bilindiği en son noktadır. Arama operasyonu bu tür bilgiler ile yürür.
Kaya tırmanışı faaliyetine giden bir sporcu ile mantar toplamaya giden bir köylüyü veya ava giden bir avcıyı arayacağımız arama planları farklılık gösterecektir. Dolayısıyla kayıp kişinin faaliyet planını ve amacını bilmek, en son nerede olduğuna dair fikir sahibi olmak, yanında ne gibi malzemeler olduğunu bilmek son derece değerli bilgilerdir.

İNSANLAR NEDEN KAYBOLUR?

Bunun için birçok etken sayabiliriz. Gidilen bölge hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak ve kötü hava koşulları başta gelen etkenlerdendir. Bu elbette bilmediğimiz yere gitmemeliyiz anlamına gelmez, iyi araştırma yapmamız, gittiğimiz yolu iyi belirlememiz ve de faaliyet planından, rotadan sapmamamız yeterli olacaktır. Kötü hava koşulları derken de aniden bastıran bir sis gibi durumlardan bahsediyorum. Yolumuzu görmemizi ve nereye gittiğimizi kestiremememize sebep olabilir. Yine faaliyetin geceye uzaması, yorgunluk, ekip içerisinde moral bozukluğu ve anlaşmazlıklar gibi etkenler de kaybolma yaşamamıza sebebiyet verebilir.

MALZEMELERİN ÖNEMİ

Malzemeler birçok şeyi kolaylaştıracaktır. GPS cihazı uydudan yerinizi belirleyen cihazdır. Dolayısıyla bu cihazın çalışabilmesi için telefonun çekmesine gerek yoktur. Bu tür malzemeler doğa sporları, av malzemeleri satan firmalardan temin edilebilir. Birçok şirketin internetten satışı da bulunuyor. GPS cihazının fiyatı pusulaya göre yüksektir fakat işlevi çok daha fazladır. 500 lira ile 3.000 lira arasında değişen fiyatlara satılmaktadır. Doğa yürüyüşleri, tırmanış, dağcılık, mağaracılık vb. sporlarla çok ilgilenen kişilerin GPS cihazı edinmeleri çok işlerine yarayacaktır. Bu cihaz sayesinde sadece nerede olduğunuzu tespit etmek değil aynı zamanda gittiğiniz rotaları işaretlemek, kaydetmek ve daha sonra tekrar takip etmek gibi birçok işlevi de yapabilirsiniz.

Pusula ise çok daha cüzi rakamlara satılmakta. 50 liradan başlar, özelliklerine göre 500 liraya kadar satılan modelleri bulunur. Yine son derece kullanışlı bir malzemedir. Kullanım esnasında gittiğiniz yönü kontrol etmeniz ve gerekiyorsa mesafe veya süre ölçerek notlar almanız dönüş yolunuzu bulmanızda faydalı olacaktır.

Faaliyete çıkmadan önce yeterli yiyecek ve içeceği, özellikle suyu yanımıza aldığımızdan emin olmalıyız. Yol üzerinde su temin edebileceğimiz noktalar olup olmadığını rehber kitaplardan, bölge hakkında internet üzerinden yapacağımız araştırmalardan ve bloglardan öğrenebiliriz. Ayrıca havanın durumuna göre kıyafet seçilmesi çok önemlidir. Yedek çorap ve içlik, t-shirt gibi kıyafetleri de atlamamak lazım. Hangi hava koşullarında olursanız olun bir yağmurluk her zaman işinize yarayacaktır. Yağmur yağmasa bile sert bir rüzgâr, yaz günü olsa bile çok zor bir gece geçirmemize sebebiyet verebilir.

Bunların yanı sıra yanımıza almamız gereken malzemeleri araştırdığımızda genellikle harita, pusula, GPS gibi teknik malzemeler ile karşılaşırız. Ancak gerçekçi olmak gerekirse doğaya çıkan herkesin bu tür malzemeleri kullanmayı bildiğini ya da temin ettiğini söyleyemeyiz. Yanımızda olmaları elbette hayati derecede önemli ancak kötü senaryoyu düşünecek olursak yapmamız gerekenler şöyle; en kötü ihtimalle yaptığımız araştırmalardan edindiğimiz bilgiler ile kendimize bir kroki çizebiliriz. Hangi noktalarda su bulacağımızı, ne tarafımızda hangi yolun veya köyün kalacağını veya hangi dağın, nehrin yanından dolaşacağımızı o krokiye işaretleyebiliriz.

Böyle bir faaliyete çıktığımda, bölgeyi de bilmiyorsam ve şayet hiç işaretli olmayan bir patika kullanacaksam en önemli aracım cep telefonum olacaktır. Bu durumda da en çok dikkat ettiğim nokta, yürüyüş esnasında sık aralıklarla telefonumu kontrol edip çekip çekmediğine bakmaktır. Ne kadar tecrübeli olsam da faaliyete çıkmadan önce nereye gittiğimi, ne yapacağımı ve de ne zaman döneceğimi ve hatta ne zamana kadar dönmez ve haber vermezsem endişelenilmesi gerektiğini, birilerine anlatır öyle giderim. Faaliyetim birkaç gün sürecekse, konaklama veya yemek yeme molalarında ya o arkadaşımı arar nerede olduğumu anlatırım ya da konum bilgisi yollarım. Çünkü biliyorum ki bir arama ekibi için en önemli bilgiler ne tür bir faaliyet yaptığım ve en son nerede olduğumdur.

Kaybolduğunuz anda ise panik olmamanız çok önemlidir. Geldiğiniz yoldan geri gidebileceğinizden eminseniz geri gitmeye çalışmanız, telefonunuzun çektiği son noktaya ulaşmanız ve kaybolduğunuzu birilerine haber vermeniz gerekir. Hangi yöne gideceğinize dair bir bilginiz yoksa ve telefonunuz çekmiyorsa telefonunuzun sinyal alabileceği bir nokta aramanız gerekir. Dolayısıyla ilk önemli nokta kaybolduğunuzu haber verebilmektir. Bir patika üzerinde hareket ediyorsanız o patikayı kaybetmemeniz, kaybettiyseniz geri dönüp takip ettiğiniz rotayı bulmaya çalışmanız gerekir. Arama planlamaları ilk aşamada hep patikalar ve yollar üzerinden yapılacaktır.

Tabii bu noktada cep telefonunuzun batarya durumunu değerlendirmeniz ve ona göre davranmanız gerekir. Gereksiz aramalardan kaçınmak, gerekmiyorsa internet bağlantısını kapatmak hatta belki telefonunuzu tasarruf moduna almak faydalı olacaktır. Aynı şekilde su ve yiyeceğiniz de tedarikli kullanmaya başlamanızı da tavsiye ederim. Rotanız üzerinde belirgin bir nokta var ise nerede olabileceğinize dair bilgi olarak bu noktaları anlatmanız önemlidir.

Örneğin “sağımda tepesi karlı olan bir dağ var” gibi bir bilgi veya “yaklaşık 1 saat önce bir çeşme geçtim” gibi bir bilgi. Sizi aramaya gelecek olan kurtarma ekipleri bu bilgileri değerlendirerek alan daraltacaklar ve size ulaşmaları çok daha kolay olacaktır.

 


Etiketler

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz