Psk. Sevgi Altan

Psk. Sevgi Altan

Çocuklarda Saldırganlık Eğilimi

Çocuklar belli gelişim dönemlerinden geçmektedir bu dönemlerden geçerken içinde bulunulan aile yapısı, arkadaş kitlesi, çevresi, sosyal yapısı, ekonomik durumu gibi faktörler etkili olmaktadır. Bir çocuk gelişim gösterirken saldırganlık eğilimi de gösterebilir. Saldırganlık bir dürtüdür ve bu dürtü tüm insanlarda doğuştan itibaren vardır. Mesela bir bebekte emme faaliyeti ile ortaya çıkmaktadır, annesinin göğsünü ısırması ve bundan haz duyması örneğini verebiliriz.

Toplumsallaşmayla saldırganlıkta ifade biçimlerini bulmaya başlar. Saldırganlığı, öfkeyi arttıran en önemli baş sebeplerden engellenme duygusunu diyebiliriz. Çocuk kendi istekleri doğrultusunda hareket etmek ister dolayısıyla ailede ,çevrede  tepki görünce de sinirlenip öfkelenir bu da soruna sebep olmaktadır. Arzulanan bir şey yapılmadığında öfkelenip tepkisini gösterir.

Saldırganlığın Ortaya Çıkış Nedenleri Nelerdir?

1.Çocukta güven duygusunun eksikliğinden dolayı (ailenin çocuğa bakış açısı etkili olmaktadır.)

  1. Ebeveyn tutumlarından dolayı( egemen otoriter tutumun baskınlığı, çocuğu ihmal eden tutum, aşırı koruyucu hoşgörülü tutum, ilgi eksikliğinin olmasından kaynaklı olarak saldırganlık dürtüsü oluşmaya, artmaya başlar)

3.Aile içi şiddetin olması çocukta saldırganlık duygusunun olmasına ve artmasına neden olmaktadır. Huzurun saygının olmadığı bir ortamda çocuğun sakin olması normal tavırlar sergilemesi beklenmemelidir. Bir çocuk bu duruma maruz bırakıldığında özgüveni düşük, kırılgan , içine kapanık, toplumdan uzaklaşmaya çalışan bir çocuk da olabilir veya tam tersi bu durumla baş etmek için ben yenilmem, güçlüyüm imajını vermeye çalışan, akranlarıyla ya da herkesle tartışma halinde olup öfke patlamaları sergileyip, saldırganlık dürtüsü daha da artmaya başlayabilir. Bir şey olmaz diye düşünülen bu durum çocuğun ileriki hayatını da olumsuz etkilemektedir.

Şiddet, saldırganlık içeren davranışlardan uzak durulmalıdır, çocuğun ebeveynini rol model aldığını unutmamak gerekir. Babanın anneye karşı sözlü veya fiziksel bir şiddet uygulaması çocuğun buna tanık olması veya da çocuğa uygulanan şiddetin var olması  çocuğun da bu tutumu uygulamasına sebebiyet vermektedir. Çünkü çocuğa göre de bu durum bir süre sonra normalleşir şiddet saldırganlık bulaşıcıdır küçük yaşta ki çocuklar bu durumlardan daha fazla etkilenmektedir.

  1. Cezalandırılmaların olması çocukta öfke patlamalarına neden olmaktadır. Yargısız infazın yapılması veya da olumsuz davranışlarında onun onurunu kırıcı cezaların olması çocukta olumsuz duyguların artmasını sağlar.
  2. Çocuk ile iletişim eksikliğinin var olması da etkilidir. Mesela dinlemeyip, tutarlı olmayıp, duygusal paylaşımda bulunulmadığında çocuk hep eksik kalmaktadır ve bu ihtiyaç giderilmediğinde öfke, saldırganlık belirtileri ortaya çıkmaktadır. Yetişkin insanlar sağlıklı bir ilişki sürdürebilmek için doğru iletişimi hayatlarına koymaları gerektiği gibi çocuk ile de sağlıklı bir yol izlenebilmesi için onu anladığı varlığını kabul ettiğini hissettirmesi gerekmektedir aksi takdirde saldırganlık dürtüsü ortaya çıkmaktadır.
  3. Çocuğun Televizyon da, bilgisayarda, tablette geçirdiği süre, izlediği video, çizgi film, oynadığı oyunlar önemlidir. Şiddet, saldırganlık içeren görüntüleri izlemesi çocukta saldırganlık davranışlarını tetikler ve model almaya başlayarak uygulamaya çalışır.
  4. Annenin çalışıyor olması, çocuğun bakıcı da olması çocuğun duygusal gelişiminin eksik olması da etkilidir.
  5. Kardeş kıskançlığı( çocuğun evdeki yeni üyenin varlığını kabul edememesi ve kendini göstermek, dikkat çekmek için saldırganlığa başvurması)
  6. Annenin , babanın vefatı. ( çocuk kafasında durumu anlamlandıramadığı zaman üzüntüsünü öfkeyle gösterir)
  7. Çocuğun uyku düzeninin olmaması, yanlış beslenmeye sahip olması ihtiyaçlarının giderilmemesi (yetişkin insanlar nasıl temel ihtiyaçlarının giderilmesini düzeninin olmasını istiyorsa çocukta bu ihtiyacının giderilmesini ister, aksi takdirde bunu da öfkeyle saldırganlıkla belli eder.)
  8. Öğrenme güçlüğünün getirdiği zorluk ( anlamadığı, yapamadığı akranlarıyla anlaşılmadığı zaman zorluk yaşar ve bu durumu da olumsuz davranış ve sözlü ifadelerle dile getirmeye çalışır.)
  9. Kültürel etkenler ( çocukların yetiştirilme tarzları, cinsiyet farklılıkları da etkilidir.)

 Nasıl Bir Yol İzlenebilir?

1.Aile içi iletişime önem verilmelidir. Eleştiriye tahammül olmalı, dinlemeyi öğrenmek, sabırlı, anlayışlı olunmaya özen gösterilmelidir.

  1. Ebeveyn tutarlı şekilde davranmalıdır. Annenin evet dediğine baba hayır dememelidir. Ortak kararlar çocuk ile paylaşılmalıdır.
  2. Karşılıklı olarak güven duygusu aşılanmaya çalışılmalıdır. Paylaşımda bulunulması, çocuğa sorumluluklar verilerek onun değerli olduğunu, önem verildiğini hissettirmek gerekmektedir.
  3. Çocuk ile kaliteli zaman geçirmeye önem verilmelidir. Sevdiği oyunlar oynanabilir, parka gidilebilir.
  4. Aile de şiddet, saldırganlık içeren konuşmalar ve davranışlar sergilenmemelidir. Yetişkinin sorunu çözme şekli saldırganlık ile oluyorsa çocuk bunu hafızasına kaydeder ve aynısını uygulamaya çalışır çünkü anne babası da sorunu öyle çözmüştür. Çocukta arkadaşlarına, kardeşine uygular. Bu davranış sergilediğinde oturup düşünmek gerekir. Her anlamda ele almak gerekir. Bağırarak kızarak çocuk anlaşılmış olunmuyor. Mesela bardağı yere bilerek attıysa düşünmek gerekir. Neden yaptı diye. Olayın başlangıç sebebi neydi ne oldu da bu davranışı sergiledi veya da niye tekrarladı diye düşünmek gerekiyor. Çocuk aslında ‘ beni anla’ mesajını vermek istiyor mutsuzluğunu öfkesini bu şekilde dışarı aktarmaya çalışıyor. Bu tür durumlar da ebeveyn duygusal olarak çocuğa destek olma yoluna girmelidir.
  5. Olumlu davranışlara ufak ödüllendirmeler yapılabilir bu sayede çocuğun kendine güven duygusunu arttırmada yardımcı olunmuş olunur.
  6. Çocuk olumsuz davranışlar sergilediğinde anne babanın çocuğu cezalandırmak yerine Sen kardeşinle kavga ettiğin zaman çok üzülüyorum diyerek ebeveynin duygusunu dile getirmesi etkili olur.
  7. Televizyon, tablet, bilgisayarda geçirilen süre, izlenen videolar, oyunlar ebeveyn kontrolünde olmalı, sınırlar çizilmelidir .
  8. Çocuk olumsuz davranışlar sergilediğinde kesinlikle gülünmemelidir. Cinsiyet farklılığından veya da yetiştirilme tarzından kaynaklı olarak ebeveynin şiddet içeren davranışa tebessüm etmesi, çocukta davranışın onaylandığını hissettirir.
  9. Ebeveyn çocuğun arkadaş çevresini güvenli çemberde tutmalıdır.
  10. Uyku düzenini, beslenmesine özen gösterilmeli yaşıtlarına, gelişimine uygun şekilde ihtiyaçları giderilmelidir.
  11. Çocuğun enerjisini atması için sosyal aktivitelere yönlendirilmesi sağlanmalıdır.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz