Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

AİLE KONUTU ŞERHİ NEDİR?

Eşlerin çocuklarıyla birlikte fiili olarak yaşadıkları ortak konuta ‘’Aile Konutu’’ denir. Bu Aile konutunun üzerinde eşlerin tek başlarına tasarrufta bulunmalarını engelleyen şerhe de ‘’Aile Konutu şerhi ‘’denmektedir. Burda şunu belirtmeliyim ki; Eşlerden birinin ya da her ikisinin mülkiyetinde bulunan, ancak oturulmayan ev aile konutu olarak değerlendirilemez.

Dolayısıyla oturulmayan eve aile konutu şerhi de konulamaz. Aile Konutu şerhi konulması isteyen eşin , diğer eşle resmi nikah ile evli olması gerekli olup eşlerin söz konusu taşınmaz üzerinde de devamlı surette oturmaları gerekmektedir.Aslında Aile konutu şerhi, malik olmayan eşin (yani tapu üzerine olmayan eşin) rızası olmadan taşınmaz üzerinde başka birisine satış, ipotek tesisi gibi işlemlerin yapılmasına sınırlama getirmektir. Taşınmaz eşlerden yalnızca birisi üzerine kayıtlı olsa bile diğer eş bu evin aile konutu olduğuna dair tapuda şerh verdirebilir.

Yani Aile konutuna şerh koydurmak için iki eşin de rızasına gerek bulunmayıp eşlerden yalnızca biri bile aile konutuna şerh koydurabilecektir. Farzedelim ki eşinizle aranızda devam eden bir boşanma davanız var; bu durumda da taraflar , mahkemeden Tapu Dairesine yazı yazılmasını isteyerek konut üzerine Aile Konutu şerhinin düşülmesini isteyebilir. Çünkü söz konusu Boşanma davalarında aile konutu sahibi eş, diğer eşi mağdur etmek amacıyla oturdukları evi başkasına satabilmektedir. 

Peki , bu Aile Konutu’nun taraflara sağladığı hukuki yarar nedir?
-Eşlerden birisi, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez.
-Aile konutunun tapu maliki bile olsa, bu konutu satamaz veya üzerindeki hakları sınırlayamaz.Kısaca bu Aile Konutu Şerhi ile taşınmazın maliki olan eş, tapuda malik olarak görünmeyen eşin rızası olmadan aile konutu satıp devredemeyecek, aile konutu üzerinden kira sözleşmesi akdedemeyecek ve herhangi bir hak tesis edemeyecektir. Bu düzenlemeyle malik olan eşin( tapuda evin sahibi olarak gözüken kişinin) mülkiyet hakkına sınırlama getirilmiştir.

Aile konutunun eşlerden sadece birisinin mülkiyetinde bulunması halinde şerh konulmasını isteyen eşin yapması gereken; tapudaki malikin eşi olduğuna dair nüfus kayıt örneği veya evlenme cüzdanı ile birlikte Muhtarlıktan veya nüfus müdürlüğünden konutun Aile Konutu olduğunu gösteren belge ile Tapu Sicil Müdürlüğü`ne müracaat ederek söz konusu taşınmaz üzerine Aile Konutu Şerhi konulmasını talep etmek olacaktır.Bu şerh tapu kütüğüne yazılırken ve bu şerh kaldırılırken taraflardan herhangi bir harç veya ücret alınmaz. Aile konutu koruması; evliliğin bitmesiyle (boşanma, ölüm, ayrılık) sona erecek olup, resmi olarak evlilik devam ettiği müddetçe aile konutu koruması devam etmektedir.Boşanma halinde Aile konutu şeyet kiralıksa, sosyo-ekonomik duruma göre hakim tarafından hangi eşin aile konutunda oturacağına karar verilecektir
Eşlerden Biri Diğer Eşin Rızası Olmadan Konutu Satarsa Ne Olur?

Evin tapusu üzerinde ‘’aile konutu şerhi bulunmuyorsa’’ bu satışta eş rızası kural olarak aranmayacaktır. Biz zaten böyle olumsuz bir durumun yaşanmaması için eşinizle birlikte oturduğunuz ev üzerine bu şerhi koydurmanızı öneriyoruz.Ne yazık ki bazı durumlarda Aile konutu niteliğindeki konut, tapudaki aile konutu şerhine rağmen malik olmayan eşin rızası alınmaksızın satılmaktadır.Böyle bir durumla karşılaşan satışa rızası olmayan diğer eş , tapu iptali ve tescil davası açarak aile konutuyla ilgili tapunun iptal edilmesini sağlayabilir. Yeni malik, geçersiz olan aile konutu satışından sonra ancak rızası olmayan eşten icazet alarak satışı geçerli hale getirebilecektir. Sözün özü Aile konutu üzerinde eşin rızası alınmadan yapılan işlem geçersizdir. Bu işleme karşı rızası alınmayan eş, yapılan işlemin iptali için dava açabilir. Bu bağlamda TMK 194 gereğince eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça; aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshederse, geçersizliğine dair bir tespit davası açabilir. Yine aynı şekilde eşlerden biri Aile konutunu devrederse rızası alınmayan diğer eş , üçüncü kişi adına tescil edilmiş tapunun iptali ile malik olan eş adına tescil için tapu iptali ve tescil davası açabilir. Yine bu eş ; Aile konutu üzerindeki hakları sınırlanmışsa, yapılan bu sınırlandırmanın iptali davası açabilir.

Ayrıca; gayrimenkulün satılması halinde başka kişilere satılmasının önüne geçilmesi için gayrimenkul üzerinde ihtiyati tedbir kararının konulması da talep edilebilir.

Tüm bunlara değindikten sonra Tapuda malik olarak gözüken yani o evin sahibi olan eşinizin sizden habersiz evinizi satmasını istemiyorsanız izleyeceğim yol nedir diye sorarsanız;Tarafınızca Tapu Dairesi’ne gidip söz konusu taşınmaz üzerine Tapu Kütüğüne Aile Konutu Şerhi’nin düşülmesini talep etmeniz yeterli olacaktır.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz