Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

BOŞANMA HALİNDE MAL PAYLAŞIM DAVASI NASIL AÇILIR?

Boşanma sürecinde, taraflar anlaşmalı veya çekişmeli olarak iki şekilde boşanma yoluna başvurabilmektedirler. Bu hususta anlaşmalı olarak boşanma; tarafların velayet, nafaka, tazminat, boşanma, mal paylaşımı gibi hususlarda uzlaşarak boşanmaları anlamına gelirken; bu hususlardan biri konusunda anlaşamamaları durumunda ise çekişmeli olarak boşanma davası açmaları gerekmektedir. Yani eşler, anlaşmalı boşanma protokolüyle isterse mallarını yine yarı yarıya paylaşabilir veya malları üzerinde başka bir paylaşım oranı da belirleyebilmektedir.  Bu hususta boşanmada mal paylaşımı, eşlerin hangi mal rejimine tabi olduğuna göre değişmektedir.

1 Ocak 2002 tarihinden önce eski Medeni Kanun, eşler arasında yasal olarak mal ayrılığı rejimini kabul ettiği için mallar evlilik içerisinde edinilmiş olsa dahi kimin üzerine kayıtlı ise onun kabul edilmektedir. 1 Ocak 2002 tarihinden sonra yürürlüğe giren yeni Medeni Kanun ise evlenen eşler arasında mal paylaşımı konusunda yasal olarak edinilmiş mallara katılma rejimini geçerli olarak kabul ettiği için tarafların evlilik içerisinde elde etmiş olduğu mallar yarı yarıya paylaşılacaktır. Bu hususta evlilik birliği devam ederken edinilmiş malların yarı yarıya paylaşılması esas alınmakta olup; eşlerin kişisel malları ise  bu kapsam dışında kalmaktadır. Kanunda sayılmış olan söz konusu bu  kişisel mallar; eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya (saat, cep telefonu, bilgisayar..), eşin sonradan miras yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri, kişisel mallar yerine geçen değerler ve  manevi tazminat alacakları olup bunlar paylaşıma dahil edilmemektedir.

Yine kanunda belirtildiği üzere eşler , kendi aralarında anlaşma yaparak mal rejimi sözleşmesiyle bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilecekleri gibi mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilmektedirler. Bu süreçte mal paylaşımı yapılırken her eş, kendi kişisel mallarını geri aldıktan sonra evlilik içerisinde elde edilen edinilmiş mallar yarı yarıya paylaşılmaktadır. Edinilmiş mal ise ; her eşin evlilik birliğinin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri demektir. Kanunda belirtilmiş olan edinilmiş mal sayılacak malvarlığı değerleri;  tarafların çalışmasının karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel mallarının gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerlerdir. Bu  hususta  eşler arasında  mal paylaşımına ilişkin aksi  bir sözleşme yapılmadığı durumlarda kural olarak  1 Ocak 2002 tarihinden sonra edinilen malvarlığı değerlerinde yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmaktadır. Bu hususta; eşler evlilik içinde edindikleri mallarını paylaşmak istemiyorlarsa şayet;  evlilik öncesinde ve sonrasında kendi edindikleri mal ve kazançların kendilerine ait olması konusunda bir mal ayrılığı sözleşmesi de yapabilmektedirler.

Mal paylaşımı davası, boşanma davası ile birlikte açılamamakta olup boşanma davasından ayrı olarak görülmektedir. Taraflar açmış oldukları mal paylaşımı davası ile katılma alacağı, katkı payı alacağı ve değer artış payı alacağı olmak üzere dava sürecinde taleplerini ileri sürebilmektedirler. Bunlar içerisinde; değer artış payı alacağı, eşlerden birisinin diğerine ait  malvarlığına  yapmış olduğu katkıyı ifade etmektedir. Katkı payı alacağı ise; mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu  1 Ocak 2002 öncesinde eşlerden birisinin diğerine ait mala hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın yaptığı katkının karşılığı anlamına gelmektedir.

Söz konusu mal paylaşımı davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi olup yetkili mahkeme ise;  eşlerden birinin ölümü nedeniyle mal rejiminin sona ermesi halinde ölen eşin  son yerleşim yeri mahkemesidir. Evliliğin boşanma kararı ile sona ermesi veya devam eden bir boşanma davasının olması durumunda ise boşanma davasına bakmaya yetkili olan mahkeme mal paylaşım davasına bakmaya da  yetkilidir. Bu iki durum dışındaki hallerde davalı eşin yerleşim yerinde bulunan aile mahkemesi  mal paylaşımı davasına bakmaya yetkili olup; davanın kanunda belirtilmiş olan süre içerisinde açılması hak kaybı yaşanmaması açısından da önem arz etmektedir.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz