Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

BOŞANMADA ÇOCUĞUN VELAYETİ KİME VERİLİR?

Eşinizle anlaşmalı veyahut çekişmeli olarak boşandınız, bu evliliğinizden ortak çocuklarınız bulunuyorsa şayet kendinize acaba çocuklarımın velayeti davayı açtığım için bende mi kalacak yoksa davalı taraf olan eşimde mi sorusunu soruyorsunuzdur… Bunu açıklamadan evvel, belirtmem gerekirse evlilik birliği içerisinde anne ve babanın velayet hakkı ortaktır. Boşanma halinde ise çocuğunuzun velayeti taraflardan sadece birine verilecektir.

Velayet konusunda en önemli husus; çocuğun üstün yararı olup çocuk maddi ve manevi açıdan kimin yanında daha iyi şartlara sahip olacaksa bu husus velayetinin kime verileceği noktasında önem arz edecektir. Çocuğun üstün menfaati, derken genellikle küçük ve bakıma muhtaç çocuklarda çocuğun gelişimi, ahlakı, eğitimi, gözetilerek gerekirse uzman bir pedagog görüşü alınarak çocuğun velayet durumu düzenlenir.

Yani; çocuğun menfaati değerlendirilirken, hangi ebeveynin çocuğa daha iyi bir gelecek sağlayacağı ya da çocuğun ihtiyaçlarını kimin daha iyi karşılayacağı gibi unsurlar göz önüne alınarak değerlendirme yapılmaktadır. Buradaki en önemli kıstas çocuğun menfaati olup onun yararını göz önünde bulundurmaktır. Hakim, tarafından velayetin kime verileceğine karar verilirken dikkate alınacak bir diğer husus ise çocuğun yaşıdır. 

Zira, henüz anne bakımına muhtaç olan bir çocuğun anneden alınarak babaya verilmesi, çocuğun sağlığı ve kişisel gelişimi açısından çocuğa büyük zararlar verebilecektir. Hatta çocuğun menfaati gerektiriyorsa hakim,  çocuğu mali durumu daha düşük eşe dahi  verebilir. Kısacası Medeni Kanun, velayetin boşanan taraflardan hangisine verilmesi gerektiği hususunda belli ölçütler koymamış ve bunu tamamen hakimin takdirine bırakmayı uygun bulmuştur.

Boşanmada velayeti kendisine verilmeyen taraf, hakimden çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını talep edebilecektir. Hakim çocuğun üstün yararını gözeterek haftanın belli günlerinde veya hafta sonları belirli saatler aralığında, bayramların bir dönemlerinde, şubat tatilinin bir döneminde, yaz tatilinin bir bölümünde velayeti kendisine verilmeyen anne yada baba ile görüşme hakkını sağlayacaktır. Çünkü; Velayeti kendisine verilmiş olsun ya da olmasın ana ve babadan her biri çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir. Hakim ne zaman ve ne şekilde çocukla görüşüleceğini kendisi takdir edecek olup böylelikle çocuğunun velayetini alamayan taraf, herhangi bir hak kaybına uğramayacaktır.

Velayetin kimde kalacağı noktasında çocuğun yaşına değinecek olursak; Mahkeme belli yaşın üstündeki çocukların velayetini düzenlerken çocuğu dinlemeli ve velayet konusundaki görüşünü sormalıdır.

  • 0 – 3 yaşarasındaki çocukların anne bakım ve şefkatine muhtaç olduklarından ötürü 3 yaşına kadarki çocuğun velayetine karar verilirken, annenin işinin, evinin, kazandığı para miktarının pek bir önemi yoktur.Bu yaş aralığındaki çocuk tamamıyla anne bakımına muhtaç olduğundan ötürü  istisnai durumlar hariç  çocuğun velayeti genellikle anneye verilecektir.
  • 3 -- 7arasındaki çocuklar yine annenin bakım ve şefkatine muhtaçtır. Ancak, bu dönemde , annenin çocuğun sağlığına bilerek zarar vermesi, çocuğa bakmaktan aciz olması, annenin sağlığının çok kötü durumda olması gibi sebepler halinde, çocuğun velayeti anneden alınarak babaya verilebilir.
  • 6 -- 12 yaş arasındaki çocuklarda velayetin belirlenmesinde yaş önemlidir ancak burada tarafların çocuğa sunacakları maddi imkanlarda önem arzetmektedir. Çocuğa daha iyi bir eğitim hayatı sunan taraf bir adım öne geçmiş olacaktır. Hakim ; bu hususta Sosyal Hizmet Uzmanı dediğimiz kişilere çocukların hangi taraf yanında kalmasının çocuk için daha iyi olacağı konusunda rapor hazırlattırır.Her ne kadar hakim bu raporla birebir bağlı olmasa da kararını verirken bu raporu da dikkate almaktadır.
  • 12 yaş ve üzeri çocuklar ise kendilerini daha iyi bir biçimde ifade edebileceklerinden ötürü hakim öncelikle bu yaş grubunda çocuğu dinledikten sonra velayet konusunda kararını vermelidir.

Peki,Velayetin Değiştirilmesine Hangi Hallerde Karar Verilir?

Velayet hakkı kendisine verilmeyen taraf, tabiî ki çocuğunun bakımı ile ilgili olarak olumsuz bir duruma denk gelirse gerekli davayı açıp çocuğunun velayetinin kendisine verilmesini talep edebilecektir. Yani hakim değişen şartlara göre kendiliğinden veya talep üzerine çocuğun velayetini bir taraftan alıp diğer tarafa verebilir. Velayetin değiştirilmesinin talep olunabilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekir.

Bunlar; Anne yada babanın ölmesi, Anne yada babanın yeniden evlenmesi, Anne yada babanın başka bir yere taşınması, velayeti kendisine verilen taraf ile çocuğun birlikte yaşamasının artık çocuğun menfaatini zedeleyecek duruma gelmesi, velayeti kendisine verilen tarafın alkole düşmesi gibi durumlarda velayet hakkının değiştirilmesi talep olunabilir.

Diğer bir değişle Velayetin değiştirilmesi için bir olayın olması ve bu durumun velayet görevini aksatmış olması gerekir. Bu durum velayetin değiştirilmesini, velayetin kaldırılmasından ayırır. Çünkü velayetin kaldırılmasında velayet görevinin ağır bir şekilde kötüye kullanılması veya aşırı bir şekilde ihmal edilmiş olması aranır.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz