Nergiz Karakuş

Nergiz Karakuş

Çocuklara Tuvalet Alışkanlığı Kazandırma Eğitimi

Ebeveynler sıkça “Tuvalet eğitimine ne zaman başlamalıyız ve bu evrede nasıl davranışlar göstermeliyiz?” gibi sorular sorarlar. Tuvalet alışkanlığı için bir zaman dilimi belirlemek pek doğru olmaz. Çünkü her çocuğun kendine dair bir zamanlaması vardır. Tuvalet alışkanlığı kazandırmak adına eğitime başlamak için öncelikle çocuğunuzun size bu konuda sinyaller vermesini beklemeniz doğru olacaktır. Ayrıca çocuğunuzun tuvalete ilgi gösterdiğini gözlemlediğiniz an onu tuvalet eğitiminde destekleyebilirsiniz. Çocuğun biyolojik gelişimini de göz ardı etmemek gerekir. Eğer çocuğunuz biyolojik gelişimini henüz tamamlamamışsa tuvalet alışkanlığı kazandırma evresini ertelemelisiniz. Mesane ve bağırsak kontrolünü gösteren belirtileri dikkate alarak başlayabilirsiniz. Örneğin uzun süre bezi kuru kalıyorsa, bezinin ıslaklığından rahatsızlık duyuyorsa ve bezi artık istemediğini ifade ediyorsa bu durum çocuğun bu tarz bir eğitim için hazır olduğunu gösterir.  Bazı çocuklar çok erken yaşta bezi bırakmak isterken, bazıları ise ilerleyen yaşına rağmen bezi bırakmak istemezler. Tuvalet eğitimine hazır olduklarını genellikle 2 ile 3 yaş aralığında gösterirler. Bir yaşındaki çocuktan tuvalete gitmesini, idrar kontrolünü sağlamasını beklemek doğru olmaz. Çocuğunuzda tuvalet alışkanlığı kazandırmaya dair eğitimlerinize başlamadan önce dikkat etmeniz gereken konulardan bir diğeri ise çocuğunuz kendini sözlü olarak ifade edebiliyor ve yürüyebiliyor olmasıdır. Çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır olduğuna dair sinyaller verdiği süreçte eğitime başlamazsanız çocuk bu alışkanlığı kazanmakta güçlük çekecektir.

 

Çocuklar tuvalet eğitimini biz yetişkinlerden öğrenirler. Bu nedenle çocuğunuzun eğer bu evre için yeterince olgunlaştığını düşünüyorsanız korkusunu yenmesi için onu kendinizle beraber tuvalete götürün. Sizin tuvalete nasıl oturduğunuzu görsün ve sifona basmasına izin verin. Böylelikle sizi gözlemleyerek öğrenmeye başlayacaktır. Tuvalet kağıdını onun size vermesine izin verin. Sizi izleyerek, tuvalete gitme durumunun normal olduğunu kavrayacaktır. Çocuğunuza bu konuda baskı uygulamayın, baskı çocukta psikolojik hasarlara sebep olur. Zaman ve yer kararını ona bırakın. Çocuğa sık sık “Tuvalete gidelim mi?” sorusunu sormak yerine bırakın tuvalete gitme anını çocuk kendisi belirlesin. Çocuğunuzu 3 ile 4 saat aralıkları ile tuvalete oturtabilirsiniz, tuvaletini yapmadığı zaman oturma süresini 5 dakikayı geçmeyecek şekilde tutmanız doğru bir tutum olur.

Bu alışkanlığı kazandırmaya başladığınız anda artık çocuğa gündüz veya gece bez bağlamamanız tavsiye edilir. Geceler için yatak koruyucular kullanabilirsiniz. Ancak çocuğun artık kendi tuvalet kontrolünü sağladığının bilincine varması için bez bağlamayınız. Rahat geniş lastikli pantolonlar giydiriniz. Çünkü tuvalet ihtiyacı için pantolonunu rahatça ve kolayca indirebilmesi önemlidir. Bu beceriyi kazanma sevinci öğrenmeden daha değerlidir. Tuvaletini yaptığında onu övün, altına kaçırdığında kızmayın. Bu eğitimi çocuğunuza bir oyun keyfi ve sevinci ile sabır göstererek vermeye çalışınız.

Bazı ebeveynler çocuklarını çok erken yaşta bu alışkanlığı kazanmaya zorlayarak, lazımlığa ya da tuvalete oturtmaya çalışırlar. Çocuğa yaş ve zaman olarak hazır olmadığı halde zorlama ve baskı uygulayarak bu alışkanlığı kazandırmaya çalışmak, uyku bozukluğu ve düzensizliği gibi ani psikolojik problemlerin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Çünkü çocuk bu konuda başarısızlık ve altına kaçırma korkusu yaşar. Ayrıca çocuğunuzla olan ilişkiniz bozulur ve iki taraf için de stresli bir dönem olur.

Tuvalet eğitimine İki yaşından önce başlarsanız başarı sağlayabilmeniz güç olabilir. İki yaşında başlarsanız bir kaç hafta içinde çocuğunuz bu konuda sağlıklı bir eğitim almasını başarıyla sağlamış olma ihtimalinizi arttırırsınız. Bezini değiştirirken çocuğunuza tuvalete gitmek isteyip istemediğini sorabilirsiniz. Ayrıca çocuk tuvalet eğitimi kitaplarını çocuğunuza okuyarak onu kitap aracılığıyla da bu eğitim sürecine hazırlayabilirsiniz. Çocuğunuzu bu konuda asla başka çocuklarla karşılaştırmayın. Her çocuğun kendi gelişiminde kendi zamanı ve temposu vardır. Bazen çocuklar çişini tuvalete yaparken, kakasını altına yapabilir. Bu bize çocuğun mesane kontrolünü fiziksel olarak tamamlamış olduğunu fakat bağırsak kontrolünü hala tamamlayamadığını gösterir. Bunun için de ona gereken zamanı verin. İlerleyen yaşına rağmen çocuğunuz hala bezi bırakmak istemiyor veya altına kaçırıyor ise bunun sebepleri araştırılmalıdır. Bu konuda çocuk dokturunuza danışabilirsiniz.

 

Lazımlık mı, tuvalet mi?

 

Bu seçimi her ikisini de deneyerek çocuğunuza bırakabilirsiniz. Lazımlığı her yere taşıyamayacağınıza göre tuvalete alıştırabilmek sizin için daha pratik olacaktır. Tuvalet delikleri büyük olduğundan bazı çocuklar deliğe düşmekten korkabilir. Bu nedenle tuvalet üzerine çocuklar için küçük tuvalet kapakları satılmaktadır. Bunu tuvaletin üzerine koyarak çocuğunuzun korkusunu yenmiş olursunuz.

Bazen çocuklar lazımlığa oturmak istediklerini söyleyerek bu konuda isteklerini açıkça dile getirirler. Bu kararda çocuğunuzu ciddiye alarak onun isteği doğrultusunda hareket ediniz. Asla çocuğunuzu tuvalete gitmek ya da lazımlığa oturmak konusunda zorlamayınız. Lazımlığı tercih ettiyse, onu çocuğunuzun rahatça görebileceği ve ulaşabileceği bir yere bırakınız. Eline sevdiği oyuncağını vererek, bu alıştırma evresini kolaylaştırabilirsiniz.

 

Tuvalet eğitimi konusunda asla baskı yapmayın, her çocuğun kendi öğrenme zamanı vardır. Bir çocuğun tam olarak mesane kontrolünü sağlayabilmesi dört sene sürebilir. Yani dördüncü yaş evresine kadar tuvalet alışkanlığı edinmesi devam edebilir. Bu konuda siz ebeveynler sabırlı davranmalısınız.

 

 

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz