Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

ÇOCUKLARIN CEZAİ SORUMLULUĞU VAR MIDIR?

Çocuk Koruma Kanunumuz ve Türk Ceza Kanunumuz ’da ; henüz 18 yaşını doldurmamış kişi  çocuk olarak kabul edilmektedir. Yargılama sürecinde ise söz konusu suçu işlediği iddia edilen 18 yaşından küçük bu çocuk, suça sürüklenen çocuk olarak adlandırılmaktadır. Herhangi bir suçu işleyen çocuğun  cezai sorumluluğunun bulunması için ; işlemiş olduğu fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilmesi ve davranışlarını yönlendirebilme yeteneğinin olması gerekmektedir. Diğer bir değişle; bir çocuğun cezai ehliyetinin olabilmesi için ; hem işlemiş olduğu fiilin suç olduğunu bilmesi gerekmekte olup hem de işlediği fiilin bir yaptırımının olduğunu yani sonuçlarının olduğunu bilmesi gerekmektedir.

Yaş küçüklüğü dikkate alınarak çocukların cezai ehliyetinin belirlenmesinde yaş aralığı olarak ; 12 yaşından küçük çocukların cezai ehliyeti, 12-15 yaş arasındaki çocukların cezai Ehliyeti ve 15-18 yaş arasındaki çocukların olmak üzere kendi içinde sınıflandırılmıştır.                  12 yaşından küçük çocuklar açısından kanunumuzda ; bu yaş grubundaki çocukların cezai sorumluluklarının olmadığı, haklarında bir ceza kovuşturması yapılamayacağı ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Yani ; 12 yaşından küçük bir çocuk  herhangi suç işlediği zaman hakkında ceza davası açılmayacaktır. 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış çocuklar açısından ise;  cezai ehliyetlerinin olup olmadığı işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı hususuna göre değerlendirilecektir. Şöyle ki; 12-15 yaş grubunda olup da işlemiş olduğu fiilin hukuki anlam ve sonuçlarının ne olduğunu bilemeyen veya davranışlarını yönlendirme yeteneği olmayan bu  çocukların da cezai sorumluluğu yoktur. Bu çocuklar hakkında da “çocuklara özgü güvenlik tedbirleri” uygulanmasına karar verilebilir. Lakin; söz konusu bu 12-15 yaş grubunda olup da işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarının ne olduğunu biliyorsa cezai sorumluluğu bulunmakta olup hakkında verilecek cezada yaş küçüklüğünden dolayı indirim yapılacaktır.    12-15 yaş grubundaki çocukların cezai sorumluluğunun tam olarak belirlenebilmesi için algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığına ilişkin Adli Tıp uzmanından  ya da tam teşekküllü bir devlet hastanesinin çocuk psikiyatrisi bölümündeki uzman hekimden “adli rapor” alınması gerekmetedir. Alınan bu rapor göz önünde bulundurularak söz konusu fiil açısından ; algılama ve davranışlarını yönlendirme  yeteneğinin olup olmadığı mahkeme tarafından takdir edilecektir. 15-18 yaş grubundaki çocukların işlemiş oldukları suçlardan ötürü cezai ehliyetleri tam olmakla birlikte hakim tarafından verilen cezada; yaş küçüklüğü göz önüne alınarak indirim yapılmaktadır. Bu yaş grubundaki çocuklar açısından ise; işlemiş olduğu fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamadığı noktasında bir adli rapor alınması zorunluluk değildir. Ayrıca ; çocuklar hakkındaki ceza yargılamaları, çocuk ceza mahkemeleri tarafından yapılmaktadır.

Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri ceza ehliyeti bulunmayan çocuklara uygulanmakta olup; bu tedbirlerin neler olduğu Çocuk Koruma Kanunu’nda açıkça belirtilmiştir. Bu tedbirler; eğitim tedbiri, danışmanlık tedbiri, bakım tedbiri , sağlık tedbiri ve  barınma tedbiridir. Çocuk hakkında işlediği suçun yaptırımı olarak kendisine verilebilecek eğitim tedbirine örnek olarak; kendisinin meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine, meslek sahibi bir ustanın yanına veya kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesi verilebilir. Çocuk hakkında uygulanacak  bakım tedbirine örnek verilecek olursa; çocuğun bakımından sorumlu kimselerin bu görevini gerektiği gibi yerine getirememesi halinde çocuğun koruyucu aileye verilmesi şeklinde  karar verilebilir.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz