Avukat Gülsen Tutoğlu

Avukat Gülsen Tutoğlu

İFADE VERME VE SORGU SÜRECİNDE HAKLARINIZ NELERDİR?​

Hakkınızda herhangi bir suç nedeniyle şikayet veya ihbar söz konusu olduğunda; adli merciler suç şüphesi altında olarak sizin ifadenizi aldıktan sonra aleyhinize ve lehine olan hususları bir bütün olarak değerlendirerek sonuca ulaşmaya çalışacaktır. Bu noktada sizin hakkınızdaki şikayet konusu suç ile ilgili olarak ifade vermeniz demek , kolluk görevlileri veya Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmeniz anlamına gelirken ; Sorgu süreci ise hakim veya mahkeme tarafından hakkınızdaki suç iddiasıyla ilgili olarak dinlenmeniz anlamına gelmektedir. İfade alma işlemi, soruşturma aşamasında kolluk ve Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılmakta olup; Sorgu işlemi ise, soruşturma aşamasında sulh ceza hakimi tarafından, kovuşturma aşamasında ise mahkeme tarafından yapılmaktadır. İfadeniz alınırken süreç ; kolluk görevlisi veya Cumhuriyet Savcısı’nın sorduğu sorulara cevap vermeniz ve verdiğiniz cevabın bilgisayarda ifade tutanağına yazılması yoluyla ilerlemektedir. Örneğin, hırsızlık suçu nedeniyle gözaltına alındığınız takdirde siz, emniyet ve savcılıkta  ifadelerinizi verdikten sonra tutuklamaya sevk edilirseniz şayet; sorgunuz Sulh Ceza Hakimliği tarafından yapılarak tutuklanıp tutuklanmayacağınıza hakim karar verecektir.

İfade alma ve sorgu sürecinde  size sorulacak sorular, suç işlediğinizi gösteren olaylara ve buna dayanak teşkil eden delillerle ilişkili olup; bu süreçte öncelikle yapmanız gereken hakkınızdaki suçlamanın ne olduğunu öğrenmeniz gerektiğidir. Söz konusu suçu, işlediğinizi gösteren olayı ve buna dayanak teşkil eden delilleri  bildiğiniz takdirde kendinizi savunmanız çok daha kolay olacaktır. Ayrıca ;  yeni bir delil veya olayın ortaya çıkması halinde; size  sorulmayan hususların bulunması durumunda ek ifadenizin alınması  gerekebilir. Şüpheli olarak ifadenizin alındığı esnada  ; size kimliğinize ilişkin sorular sorulmakta olup; ayrıca ifadenizin alınmasına sebebiyet veren suçun ne olduğu hakkında size bilgi de verilecektir. Daha sonrasında ; avukat (müdafi) seçme hakkınızın bulunduğu hatta ifade veya sorgunuzda avukatınızın  hazır bulunabileceği de aynı şekilde size bildirilir. Müdafi seçecek durumda olmadığınız ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediğiniz takdirde, size baro tarafından bir müdafi görevlendirilecektir.

Bunun dışında kendinizi savunma hakkınızın olduğu ve hakkınızdaki şüpheden kurtulmanız için somut delillerin toplanmasını isteyebileceğiniz de aynı şekilde size hatırlatılmaktadır. Bu aşamada siz,  emniyet veya jandarma karakolunda vermiş olduğunuz önceki ifadenizde yer alan yanlışlıkları düzeltebilir veya eksiklikleri tamamlayabilirsiniz. Lakin ; söz konusu bu ifade değişikliğinin  dosya açısından etkisini yine hakim takdir edecektir. Bu sebeple; dosyada vermiş olduğunuz ilk ifadenizde bütün bildiklerinizi doğru bir şekilde eksiksiz olarak anlatmanız sizin açınızdan oldukça önemlidir.

İfadeniz alındığı bu süreçte, bildiklerinizi  özgür iradenize  dayanarak anlatmanız da aynı şekilde önem arz etmektedir. Kanunumuzda da;  şüpheli olan kişinin  hür iradesini etkileyebilecek her türlü durum yasak usul olarak kayıt altına alınmıştır. Örnek vermek gerekirse;  Tarafınıza işkence yapılarak ifadenizin alınması veyahut size kanuna aykırı vaatte bulunarak bildiklerinizi anlatmanızı istenilmesi, ya da  size  ilaç verilerek iradenizin etkilenmeye çalışılması , size kötü davranılarak , cebir ve tehditte bulunularak  özgür iradenizi etkileyebilecek araçlar bedensel veya ruhsal müdahalelerde bulunularak ifadeniz alınması bu süreçte başvurulmaması gereken yollardır.  Aksi bir durumda ; bu usullere başvurularak alınmış olan  ifadeniz  rızanız dahilinde verilmiş olsa bile delil olarak değerlendirilemez. Misalen;  gözaltına alındığınız esnada şahsınıza yönelik  birtakım söz ve davranışlarla baskı kurulmaya çalışılması, tarafınıza yönelik olarak kötü davranma olarak kabul edilebilir. Ya da cebir durumunda , bedeniniz üzerinde fiziki olarak şiddete maruz kalmanız halinde o süreçten kurtulmak için yanlış ifade verebilirsiniz. Her iki yöntemde;  ifade ve sorgu sürecinde başvurulmaması gereken usuller olup bu şekilde alınmış olan beyanınız hükme esas alınamayacaktır . Çünkü ; iradeniz bu yasak usullere başvurulduğu durumda olumsuz olarak etkilenmektedir. Söz konusu bu yasak usuller ile yargılama faaliyetleri esnasında aslında  sizin, insan onuru ile bağdaşmayan yöntemlere maruz kalmanızın önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Tüm bunlardan ötürü; hakkınızda yapılan bir şikayet ile ilgili olarak; söz konusu  suçlamanın ne olduğunu, dosyada lehinize ya da aleyhinize ne gibi bilgi ve belgelerin olduğunu bilerek ifadenizi vermeniz, bildiklerinizi doğru bir şekilde anlatmanız yargılama sürecinde sizin açınızdan oldukça önem arz etmektedir.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz