25 ARALIK 1921’DE GAZİANTEP’TE NELER OLDU?

Millî Mücadele yıllarında Güney Cephesi sınırları içerisinde yer alan Gaziantep, a ylarca süren işgallere karşı halkın verdiği destansı mücadele ler neticesinde , 20 Ekim 1921’de Fransızla rla imzalanan Ankara Antlaşması’nın ardından düşman işgalinden kurtulmuştur. TBMM’nin siyasi zaferi olan Ankara Antlaşması, Fransızların teklifi ile imzalanmıştır. Antlaşmayla Fransızlar, Gaziantep ve Anadolu’nun diğer illerinden çekilmeye başlamıştır. On üç maddelik antlaşmaya göre; Hatay ili hariç bugünkü Suriye sınırı tespit edilmiştir. Ayrıca, Misak-ı Milli sınırlarını da tanıyan Fransa, Ankara Antlaşması’nın ardından Türk topraklarını boşaltmaya 4 Kasım’dan itibaren başlamıştır. 7 Aralık 1921’de Kilis ’ten, 25 Aralık 1921’de Gaziantep’ten ve 5 Ocak 1922’de Adana’dan çekilen Fransızlar, birliklerini Suriye topaklarına göndermiştir .

Ş ehirlerle sembolleşen kurtuluş tarihleri, o şehrin hafızası gibidir. Peki, 25 Aralık 1921 sabahında Gaziantep’te neler olmuş, halk şehrin kurtuluşunun ilk gününü nasıl karşılamıştır?

Bu hususta söylenenlerin ziyadesiyle detaylarına ana kaynak niteliğinde olan TBMM Zabıt Ceridelerinde rastlamak mümkündür. Maraş’ta bulunan Gaziantep mıntıka komutanlığı emrindeki 59’uncu alayın halkın coşkun heyecan gösterileri ve sevinç gözyaşları arasında Gaziantep’e ayak basması ve akabinde düzenlenen merasimleri içeren telgraf, TBMM’nin 2 Ocak 1338 (1922) tarihli 138. Birleşiminde meclis salonunda coşkuyla okunmuş, salonda büyük bir sevinç yaratmıştır.

Gaziantep mebusu Hafız Şahin Efendi ve Müdafaa-i Hukuk Hey’et -i Merkeziye Reisi Ferit Bey’in imzasını taşıyan telgrafta, 25 Aralık 1921 günü Gaziantep’te yaşananlar özenle yazılmıştır. Reisievvel Vekili Musa Kâzım (Karabekir) Efendi’nin; “- Gaziantep’in geri alınışı dolayısıyla olay yerinden gelen teşekkür telgrafı var. O okunacak:” konuşmasıyla okunmaya başlanan telgrafta ise şu detaylar yer almaktaydı:

Ankara, Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mareşal Gazi Devletlû Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine

“Kahramanlık hadiseleriyle geçici bir zaman için senelerce dağılma tesirini vermiş, anavatanımızdan uzak düşerek Fransız işgal kuvvetlerinin elinde bulunan sevgili Gaziantep’imizden, bugün tamamıyla Fransızların çekilmesini müteakip tahmini saat iki buçukta kahraman askerlerimiz şehre girdi. Askerimizin gelişinden haberdar olan bütün ahali, esnaf cemiyetleriyle mekteplerdeki talebe ve müzik aletleriyle herkesin ellerinde Türklüğü temsil eden hilâl dalgalanarak yekdiğeriyle müsabaka edercesine askerlerimizin istikballerine koşuyorlardı. Bir taraftan dedeler ve şarkıcılar, diğer taraftan memleketin genç kahraman müdafileri, memurlar, eşraf, ulema ve önde gelenler, polis, jandarma, yarı-resmi heyet, efrat ve zabıtanı selâmlayarak yaşasın Kahraman Ordumuz! Nidaları ile büyüklerin ve ahalinin gözyaşlarıyla tekbir ve kelime-i tevhit ile kâinatı titretiyordu. Bu mübarek ve ilahi merasim şehrin yarım saat uzaklıkta Maraş şosesi hattı mahallinde icra ediliyordu. Hükümet konağına kadar büyük bir kütleyi kaplayan kırmızı ve beyaz bayraklar âdeta gözleri kamaştırarak halk birbirlerini tebrik edip kutluyordu.

Hükümet civarında talebeler tarafından kulağa hoş gelen neşideler ve müzikler terennüm oluyor. Ahali de yaşasın Mustafa Kemal Paşa! Türkiye Büyük Millet Meclisi! Yaşasın kahraman ordumuz! Nida ve alkışlarıyla Mutasarrıf Bey’in dahi ahali ve askere hitaben böyle azim dolu ahali ve askerin uyum içinde daima mevcut oldukça daha büyük mesut günlere nail olacağız. Ve komutan bey dahi aynı zamanda aynı mealde öz ama faydalı bir nutuk söylemesi ve Müftü Efendi tarafından bir dua kıraat edilerek belediye dairesinde mukabil tebrik yapılarak alay dağılmıştır. Sabahtan akşama kadar devam eden bu alay tertibatından ahalinin fevkalâde vakar ve temkin ile kemali asayiş ve sükûneti muhafaza etmesi memnuniyetin göstergesidir. Şöyle tarihî bir günü kavuşmamızdan dolayı bütün ahali namına Meclisi Âli ve yüce hükümetimize teşekkürlerimizi takdime ivedilikle yakın zamanda muzaffer ve kahraman ordularımızın İzmir ve yöresinde de böylece ilahi lütfa kavuşmaları için Allah’a yalvarırız, dua eyleriz, efendim. ”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Dağ - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Telgraf Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Telgraf Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Telgraf Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Telgraf Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.